Burgerjournalisten moeten ophouden met chanteren

Journalisten zijn vaak standvastige personen. Ze zijn koppig, willen alles zelf doen en blijven grijpen naar hun traditionele waarden. Maar is dit wel zo verstandig? Wordt het niet hoognodig tijd dat zowel de papieren kranten als nieuwswebsites zich volop gaan bezighouden met de mogelijkheden van crossmedialiteit op het internet? Of hebben ze nog wel altijd het beste voor en is de onrust rondom ‘nieuws’ niet alleen de schuld van journalisten?

Steeds minder mensen zijn geabonneerd op een krant. Steeds meer kranten zeggen vaarwel tegen papier. Sommige kranten kiezen voor een combinatie van papier en device. Tegenwoordig komt het nieuws grotendeels tot mensen via de sociale media. Maar betalen voor nieuws op internet? Dat wordt nog steeds vreemd gevonden.

Waarom?
Waarom maakt de opkomst van het internet het allemaal zo moeilijk voor de journalistiek? En wat is hier als journalist aan te doen? Deze vragen spoken al vanaf het begin van dit schooljaar in mijn hoofd. Een concreet antwoord is er niet. Sommige journalisten willen wel inspelen op sociale media, maar geven op deze manier al gauw te snel ‘gratis’ nieuws. Veel burgers vergeten dat journalistiek ook maar een doodgewoon vakmanschap vergt om tot de kern van gebeurtenissen te komen om de échte waarheid te achterhalen. Een schande vind ik dat, maar helaas is het daardoor ook steeds moeilijker voor de journalist om zijn vak belang door te laten dringen bij de burger.

Dag in en dag uit zijn journalisten actief. 24/7 per dag volgen zij het nieuws en dit doen zij allemaal met maar één doel voor ogen: om de waarheid aan de burger te kunnen vertellen. Échte journalisten zijn hier namelijk voor opgeleid en weten precies hoe ze het beste iets kunnen vertellen.  Maar waardering daarvoor? Ho maar! Kritiek spuwen, daar zijn die burgers wel goed in. Zich boos maken om de ‘feitjes’ die ze op Facebook lezen, eindeloos commentaar geven op één kant van het verhaal: dáár zou eens een einde aan moeten komen.

Chantageburgers
Als de journalist het nieuws niet op sociale media zet, doet de burger zich wel voor als journalist om het nieuws daar te plaatsen. Het lijkt wel een chantagemiddel. Toch geven veel journalisten hier steeds meer aan toe. Ze moeten eigenlijk wel, anders worden ze strakjes écht ingehaald door de burgerjournalist. Gelukkig zijn er ook journalistieke platforms op internet te vinden die de transformatie – naar mijn mening – erg goed aanpakken.

Neem Blendle, hier kun je losse artikelen kopen voor ‘zoveel’ cent per stuk. Dit vind ik een ideale oplossing voor mensen die geen tijd of zin hebben om een hele krant te lezen, maar af en toe wel wat achtergrondinformatie zoeken bij een ‘nieuwtje’ dat ze van horen en zeggen hebben ontvangen. Naast Blendle kan ik nog een paar voorbeelden noemen die goed op weg zijn: De Correspondent, Jalta, Reporters Online of MyJour.

Deze laatste voorbeelden ga ik niet uitleggen. Ik daag mijn lezer uit om ze zelf op te zoeken op internet en dán pas een mening te vormen.

~Deeserve it

Herman Wegter: “Wie ben ik? Wat drijft mij? Wat wil ik?”

Momenteel is hij druk bezig met het uitbouwen van het progressief christelijk blad Zinvloed. Als eindredacteur werkt hij mee aan verschillende programma’s van de EO. Tijdens een gastcollege laat Herman Wegter veel van zijn kennis en ervaring op het gebied van journalistiek en de vraag ‘Waar sta ik voor?’ horen.

“Een ongeluk verwijderd van de Tweede Kamer”

Geloof het of niet, Wegter is “Een ongeluk verwijderd van de Tweede Kamer”. Hij staat namelijk als ‘reserve’ politicus op de lijst. Er hoeft maar een iemand daar ziek te worden en ze bellen Wegter. De kennis die hij hiervoor nodig zal hebben, bezit hij naar mijn inzicht zeker. Hij is misschien vooral bekend als presentator, maar zoals hij zelf al zegt bevatten de meeste presentatoren aardig wat vaardigheden. Wat de meeste mensen namelijk niet zien op televisie, is dat zij zelf veel uitzoeken: researchen en hun script schrijven.

Vaardigheden voor een  goede presentator (volgens Wegter):
1. Redelijke mate van intelligentie (niet af te zien bij sommige, maar het is wel zo): je moet heel snel teksten en inhoud in je hoofd kunnen zetten en vragen stellen
2. Niet perse niet verlegen zijn, dat gaat er wel af
3. Vlotte babbel leer je ook wel
4. Niet spuuglelijk zijn
5. Bij meer inhoudelijke programma’s is nieuwsgierigheid cruciaal: er zit altijd iets interessants in mensen/verhalen

Ooit zat Wegter op dezelfde school waar ik nu op zit. De opleiding journalistiek vond hij toen een beetje een ‘vreemde eend in de bijt’ vergeleken met alle andere  opleidingen op school. Dit kan ik maar al te goed begrijpen. Ik kan niet goed uitleggen waarom. Waarschijnlijk is dit meer een gevoel van ‘sfeer’ in de opleiding die je bij de andere studies niet direct ziet.

Het liefste..
Wegter liep toen bij Radio 1 stage. Hier deed zich een mogelijkheid voor om bij een jongerenprogramma te werken. Dit hield in: televisie maken voor jongeren. Wegter deed de opleiding journalistiek, maar dit viel niet helemaal binnen het straatje. Na een gesprek met een journalist besloot hij toch om de kans te grijpen. Hij wilde dit gewoon het liefste doen, hij vond het super leuk en vijftien jaar verder (nu) werkt hij nog steeds bij de EO.

“Het is goed om te dromen, maar teken die dromen niet uit”

Hij wil ons niet adviseren om gelijk van alles te zoeken naast de studie om alvast ‘naam’ te maken. “Het is goed om te dromen, maar teken die dromen niet uit”. Ieders toekomst loopt toch net iets anders. Wat wel cruciaal is om als student mee bezig te zijn: “Wie ben ik? Waar drijft mij? Waar ben ik goed in? Wat wil ik?” Als je deze drie vragen kunt beantwoorden, weet je beter hoe je jouw kwaliteiten kunt verkopen.

“Al schoppen ze mij weg bij de EO, ik wil gewoon eerlijk zijn”

Zinvloed
Het mensen aansporen en leren over zichzelf als persoon na te denken vindt Wegter erg leuk om te doen. Vandaar dat hij verder wil met het progressief christelijke blad Zinvloed. Hier is hij mee begonnen, omdat hij de veroordelingen in het christendom bij de EO zat was. “Al schoppen ze mij weg bij de EO, ik wil gewoon eerlijk zijn”. Hij schreef een artikel hierover die onwijs veel gelezen werd. Deze doelgroep wil hij meer bereiken en met deze missie heeft hij dus een ‘alternatief’ gevonden en maakt hij zich minder druk om wat hij allemaal bij o.a. de EO leest.

Tijdens het gastcollege heb ik zo ijverig mee zitten tikken op mijn laptop, dat ik bijna 3 hele a4’tjes in volle zinnen heb opgeschreven. Wegter vertelt niet alleen boeiend, hij komt écht binnen. Zijn eerlijkheid staat hem goed. Ik heb ook veel bewondering voor zijn eerlijkheid tegenover de EO en de mogelijkheid die hij hierdoor heeft gekregen om een ander geluid te laten horen op progressief christelijk gebied. Hij heeft zijn advies aan ons zelf waargemaakt. Dát zegt alles.

 

Weet jij wie je bent? Wat jou drijft? Waar jij goed in bent? En wat jij wil?

~Deeserve it

Pretty Good Privacy…

“De Blackberry is nog altijd erg populair onder criminelen”, vertelt misdaadjournalist Hendrik Jan Korterink terwijl hij een Blackberry omhoog houdt. Dit komt doordat een Blackberry alle gegevens wist als er iets ‘misgaat’. Denk dan vooral aan het moment dat er té vaak een verkeerde toegangscode is ingetoetst. 

Nadat Korterink dit fenomeen in een paar korte zinnen heeft uitgelegd, laat hij de leerlingen vragen stellen in zijn gastcollege. Er vallen soms wat ongemakkelijke stiltes, waardoor de leerlingen niet echt uitgenodigd worden om actief mee te praten of denken. Dit laat wel zien dat niet elke journalist met veel woorden hoeft te praten, zolang de boodschap van een artikel maar duidelijk en coherent is.

Staatsgeheim
Teeven had – in zijn tijd van officier van justitie – een deal gemaakt met een  crimineel die bekend was bij Korterink. Uit stukken bleek dat het een hele rare deal was. De crimineel kreeg een bedrag waar niks voor tegenover stond. De stukken waren alleen ‘staatsgeheim’. Korterink dacht: “Als de staat erachter komt dat jij delen van die deal gaat aanspreken, kunnen zij je het leven zuur maken.” Via een aantal tussenkanalen nam Korterink contact op met grotere instanties. Uiteindelijk kwam hij zo bij de publieke omroep terecht. Hier heeft hij een verhaal voor Panorama gemaakt en werd er aandacht aan besteed bij Nieuwsuur.

Nieuwsuur was eigenlijk vooral geïnteresseerd in de politieke consequenties. Korterink daarentegen was meer geïnteresseerd in het criminele gedeelte: “Waar was het geld gebleven?” Hier heeft hij zijn bijdrage aan het ‘ontmaskeren van de Teevendeal’ nagelaten. Doordat hij naar ‘grotere’ instanties is gegaan, heeft hij zijn eigen ‘naam’ niet in gevaar gebracht.

Één tip
Korterink raadt studenten journalistiek niet aan om in de misdaadjournalistiek te gaan. De reden die hij hiervoor geeft, is niet heel duidelijk. In elk geval haken er veel ‘beginnende’ misdaadjournalisten af. Wat hij de beginnende journalist wel wil meegeven is: “Leer gewoon een goed coherent verhaal schrijven. Als je dit namelijk niet lukt, kan je beter geen journalist worden”.

Daar heeft hij zeker een punt. Als een afgestuurde student journalistiek later met een hak-op-de-tak verhaal komt aanzetten bij een redactie, zal het zijn of haar naam geen goed doen. Aan de andere kant, zijn er wel journalisten die beter zijn in radio- en televisiejournalistiek. Dat heeft op mij geen toepassing. Ik weet bijna wel zeker dat ik de schrijvende kant ga kiezen. Dus een goed coherent verhaal schrijven, is voor mij een vereiste om te kunnen.

Privacy
Net zoals ik óók de schrijvende kant op wil, heb ik net als Korterink ook liever niet dat ik mezelf in de schijnwerpers wil zetten. Met zijn hoofd op de buis wil Korterink absoluut niet. Dit is een klein verschil met de misdaadverslaggevers John van den Heuvel en Peter R. de Vries. Korterink zegt hierover: “Ik wil nog gewoon bij de bakker mijn brood halen zonder dat ik herkend wordt. Bovendien willen sommige mensen dan niet met mij in het openbaar gezien worden”.

Korterink staat erg op zijn privacy. Toch houdt hij werk en privé helemaal niet gescheiden: “Waarom zou ik? Ik schrijf over alles wat ik weet, waarom zou ik dit niet kunnen vertellen aan mijn naasten?”  Daar heeft hij ook zeker weer een punt, vind ik. Desondanks denk ik dat vele (journaliste)n hier misschien anders over denken.

~Deeserve it

Hebben de ‘media’ als enige dé schuld?!

reactiesHet lijkt allemaal zo mooi voor burgers… Nooit meer wachten totdat de (lokale) krant door de brievenbus valt, want om de tien seconde verschijnt er toch wel weer een nieuwsbericht op je tijdlijn van Facebook. Of je krijgt een appje van een vriend die “nou toch weer eens iets meegemaakt heeft joh”. Maar wat als ik jou nou eens vertel dat de gevolgen van deze manier van nieuwsvergaring niet alleen voor (lokale) journalisten negatief zijn, maar óók voor jou als burger?

Zeg nou zelf, de kritiek op de ‘media’ schijnt als maar weer naar boven te komen in de meeste discussies op sociale media… Waarom is dat zo? Is er dan echt iets mis met de ‘media’? Doen zij hun werk écht niet goed? Of ligt het ook een beetje aan de lezers zelf? Of komt het omdat sociale media anders omgaan met berichten dan de bedoeling is? Zijn de kleine lettertjes onzichtbaar geworden? Of komt het doordat iedereen alleen nog maar sensatiezuchtige kranten leest op internet? Ik hoop een deel van deze vragen met dit artikel te beantwoorden.

De wegebbende lokale journalistiek
Lokale journalisten krijgen steeds meer moeilijkheden om hun taak van controle op bedrijven, organisaties en gemeente uit te voeren. Dit komt doordat er steeds meer journalisten weggaan uit de lokale journalistiek. Waarom is dat zo? Het is bijna niet meer mogelijk om rond te komen van het geld dat ze daarmee verdienen, want onthoud: journalist zijn is ook gewoon een beroep om de kost mee te verdienen en de meeste willen dit niet aanvullen door ‘sensatie’ te ‘verzinnen’. Waarom is het inkomen van lokale journalistiek dan zo laag? Burgers lezen de krant minder, kijken eerder op Facebook en andere sociale media om te zien of er wat gaande is, omdat dat makkelijker is. Ook zijn er nauwelijks burgers die bereid zijn om te betalen voor lokale kranten. Waarom zouden ze ook, als het toch gratis te vinden is op internet? Het antwoord daarop komt later in dit artikel. Adverteerders hebben op deze manier steeds minder belang bij advertenties in kranten, waardoor de advertentie-inkomsten bij lokale kranten dus dalen, en daarmee dus de gehele omzet. Hierdoor vindt er bij de lokale redacties reorganisatie plaats: er wordt genoegen genomen met minder journalisten. Dit betekent niet meteen dat de kwaliteit achteruit gaat, de overige journalisten zullen er nog alles aan doen om hun geschreven artikelen zo goed mogelijk te onderbouwen. Wel zal de krant dunner worden, waardoor nog minder mensen het lezen, waardoor advertentie-inkomsten nog meer dalen, waardoor er weer reorganisatie plaatsvindt en de krant nóg dunner wordt en zo daalt uiteindelijk de kwaliteit wel. Dit wordt ook wel de ‘neerwaartse oplagespiraal’ genoemd.

Negatieve gevolgen voor de burger
Iedereen kent wel iemand die altijd maar kritiek heeft op nieuwsberichten. Degene vindt dat de media een punt in een nieuwsbericht benadrukken terwijl dat niet de hoofdzaak behoort te zijn, bovendien wordt een verhaal niet van verschillende kanten belicht, is er dus altijd één slachtoffer, en daarbij is er gewoon te veel aandacht voor sensatie. De media is volgens degene de enige schuldige, want “De Media dit… De Media dat…” Als je aan degene vraagt waar hij/zij dit nieuws vandaan heeft, antwoordt degene met “Facebook, Twitter, het AD of de Telegraaf”, of terwijl allemaal media die uit zijn op sensatiezucht. Sociale media (Facebook, twitter etc.) zijn geen journalistieke media. Het AD en de Telegraaf zijn geen kwaliteitskranten (wel populaire en dus sensatiekranten). Dit zelfde geldt eigenlijk voor alle nieuwsberichten die je op sociale media tegenkomt. De nieuwsberichten mét kwaliteit kun je namelijk niet gratis (soms uitzonderingen van o.a. de Volkskrant, al kan je geen volledige artikelen lezen) op internet lezen. En ja, als dit soort mensen niet bereid zijn om voor traditionele media te betalen, dan zullen zij nooit hun vragen bij nieuwsberichten – die zij wel lezen – beantwoord krijgen en dus zullen zij kritiek op alle media blijven houden en bovendien de media enorm gaan wantrouwen.

Wat niet vergeten mag worden
De media is (helaas) een heel breed begrip. Onder de media vallen veel meer dan alleen journalistieke zenders. Veel mensen vergeten dat vrijwel alleen de traditionele media (kranten als NRC, Trouw, Volkskrant) nog échte journalistieke kwaliteitskranten zijn. Onder de rest van de media vallen ook nog radio-omroepen (mét publieke en commerciële omroepen), televisiezenders (met publieksgerichte en commerciële zenders), verschillende platforms van sociale media waar mensen zelf van alles kunnen uploaden (user-generated content): YouTube, Facebook, Twitter… Alleen de NPO heeft op televisie en radio nog een duidelijke journalistieke insteek, voor de rest wordt alle berichtgeving met een amuserende insteek uitgezonden.

Nog een verklaring voor discussies op sociale media
Steeds meer mensen posten zelf ‘nieuws’ berichten op sociale media. Denk aan iemand die getuigen was van iemand die een ander verrot scheldt… De getuigen filmt op het moment dat de scheldende partij uit zijn slof is geschoten, vervolgens wordt deze ‘dader’ kapot gescholden op sociale media… en is er niemand die zich afvraagt waarom die persoon zo uit zijn slof schoot.. Dan vraag ik me toch wel af of het zo’n goed idee is om de ‘burger’ als journalist te zien op sociale media.. Naar mijn mening worden de nieuwsberichten op deze manier veel te gekleurd.. en dat is precies waar de discussie-voerders op sociale media weer kritiek op hebben… zonder te achterhalen dat dit soort berichten niet worden geplaatst door échte journalisten… Dit wekt bij mij wel enige zorgen. Zeker als ik me moet indenken hoe journalisten hier weer verder mee moeten omgaan.

Duss…
Door de overspoeling van berichten uit de media (en dan bedoel ik zowel kwaliteitskranten als sociale media) lijkt het bijna onmogelijk om de juíste weergaven eruit te filteren. Maar die zijn er dus zeker wel! De burger lijkt steeds meer kritiek hierop te geven, maar ziet zelf niet in dat zij hier medeverantwoordelijk voor is. Sterker nog, de burger heeft hier mede zelf voor gezorgd. Misschien onbewust, maar misschien wordt het wél tijd om eens flink na te denken over de situatie waar de ‘media’ zich nu in verkeert. De lokale journalistiek valt misschien niet meer te redden…, maar de landelijke daarentegen nog zeker wel!

Gebruikte bronnen o.a.:
http://www.journalistiek2025.nl/bundles/svdjui/documents/Scenario-onderzoek-SvdJ.pdf
http://www.nrcreader.nl/artikel/2154/de-regionale-krant-kwijnt-weg

~Deeserve it

Is 3FM Serious Request écht een actie voor het goede doel?

serious requestIn het reclame spotje van Serious Request 2015 doet een Arabisch meisje verslag over hoe het is om in een oorlogsgebied naar school te gaan. Het spotje is pakkend, de kijker wordt meegezogen in haar verhaal en vervolgens vraagt 3FM of jij mee wil helpen om kinderen en jongeren in conflictgebieden een betere toekomst te bieden. Een prachtig initiatief, denk ik na afloop van dit promotiefilmpje. Verandert mijn mening als ik hoor dat deze meid in het spotje helemaal niet écht naar school gaat in een oorlogsgebied, maar is ingehuurd als model?

Mijn antwoord is “Nee”. Ze vertelt namelijk een verhaal van vele andere jongeren die dit wél meemaken. Wat maakt het dan uit dat zij als ‘model’ wordt gebruikt? Wat maakt het dan uit dat dit spotje in Marokko is opgenomen en niet in een conflictgebied? Voor mij geeft dit alleen de professionaliteit van 3FM weer. 3FM is op zichzelf geen goed doel, 3FM is een radiozender van de NPO. Hun taak is niet om als hulporganisatie naar conflictgebieden te reizen, sterker nog als journalisten horen zij hier los van te staan. Bovendien wordt het geld opgehaald voor het Rode Kruis. Het Rode Kruis is daarentegen wél een hulporganisatie die de taak heeft om het geld goed uit te besteden.

Cijfers uit de context getrokken
Het reclame spotje heeft volgens de Telegraaf zo’n €61.579 gekost. Ik kan me alleen al enorm ergeren aan dit soort media die met cijfers gaan gooien zonder ze in enige context te plaatsen. Dit doet me ook weer denken aan de hele heisa rondom de bezuinigingen in het onderwijs in Nederland zelf… Politici riepen cijfers, waarna vervolgens mensen wel gaan denken van “Goh, dat is echt wel veel geld ja.” Zonder enig besef hoeveel er aan andere doeleinden wordt uitbesteed. Bovendien heeft een woordvoerder van de omroep gemeld dat de reclame, net zoals bij eerdere edities van 3FM Serious Request, wordt betaald uit het marketingcommunicatiebudget van de NPO. Dit betekent dat de ‘investering’ dus niet wordt afgetrokken van de totale opbrengst van de actie. Deze totale actie van Serious Request levert ieder jaar rond de €12.000.000 op, als zo’n professioneel reclame spotje helpt om dit doel te bereiken is dat toch alleen maar mooi?!

Worden de donaties werkelijk goed besteed?
Ik vroeg mezelf ook wel af waarom de Telegraaf haar waakhondfunctie als journalist niet beter gebruikt om uit te zoeken of het geld van Serious Request wel op de goede plek terecht komt. In vergelijking tot het spotje hebben we het dan namelijk wel over een veel groter bedrag, dat ook nog wordt geleverd door donaties van mensen die (meestal) niet zelf bij deze omroep of het Rode Kruis werken. Er zijn namelijk altijd wel genoeg goede doelen die mensen niet willen steunen, omdat er geen duidelijkheid is over wat er precies met het geld gebeurt. Maar al snel kwam ik erachter waarom de Telegraaf hier niet voor had gekozen. Het Rode Kruis zorgt er namelijk écht voor dat dit geld besteed wordt aan het gekozen doel, mits we van de voorgaande elf acties uitgaan. Het Rode Kruis is namelijk verplicht om elk jaar een jaarverslag uit te brengen over wat er precies tot in details is gebeurt met de financiële middelen die zij hebben ontvangen. Als voorbeeld hiervan is het jaarverslag van 2014 in PDF via de volgende link te downloaden, mocht je het zelf willen checken: http://www.rodekruis.nl/resultaten/jaarverslagen/jaarverslag-2014 (P. 75 van het PDF geeft een duidelijke tabel over de financiële gegevens van Serious Request)

Duss….?
Kortom is Serious Request van 3FM in samenwerking met het Rode Kruis dus gewoon een erg mooie en goede actie die met behulp van professionaliteit groots wordt aangepakt om een fantastisch doel te bereiken. Dit jaar staat het doel: Een betere toekomst voor kinderen en jongeren in conflictgebieden centraal. Als je wil weten hóe dit doel dan kan worden bereikt met donaties, raad ik je aan om deze pagina te lezen: http://seriousrequest.3fm.nl/nieuws/detail/5351185/doel-3fm-serious-request-2015-bekend Hier staat heel duidelijk weergegeven waar het geld aan zal worden uitbesteed en hoe miljoenen kinderen en jongeren daardoor geholpen worden.

Het is goed om te weten waar jouw geld naartoe gaat als je doneert. Dit heb ik voor mijn lezers dan ook even uitgezocht als het gaat over Serious Request. Wees dus niet bang als je wil doneren, het komt ongetwijfeld goed terecht en je draagt dan dus écht bij aan de toekomst van kinderen en jongeren in oorlogsgebieden in onder andere Syrië, Zuid-Soedan, de Centraal Afrikaanse Republiek en de Democratische Republiek Congo.

“Samen staan we sterk.”

~Deeserve it